MATURA 2005 - informacje ogólne

Terminy wprowadzenia: 
2005 - licea ogólnokształcące i licea profilowane
2006 - technika, uzupełniające licea ogólnokształcące
2007 - technika uzupełniające

1. PODSTAWY PRAWNE
a. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych.
b. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 kwietnia 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardów wymagań będących podstawą przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów.

2. TERMINY
Harmonogram ustala dyrektor CKE co najmniej 4 miesiące przed terminem egzaminu w sesji zimowej i sesji letniej.

3. MIEJSCE
a. szkoła którą ukończył zdający
b. miejsce wskazane przez dyrektora CKP (w szczególnych przypadkach)

4. INFORMACJE OGÓLNE
a. Egzamin maturalny nie jest egzaminem obowiązkowym.
b. Opisy wymagań egzaminacyjnych, formy przeprowadzania egzaminu maturalnego dla poszczególnych przedmiotów oraz kryteria oceniania, a także przykładowe zestawy egzaminacyjne zawierają informatory przedmiotowe.
c. Wybór przedmiotu zdawanego na egzaminie maturalnym nie jest zależny od typu szkoły, do której uczęszczał absolwent, ani od przedmiotów nauczanych w tej szkole.
d. Wyboru poziomu egzaminu maturalnego z danego przedmiotu dokonuje zdający:
1) w części ustnej - w deklaracji,
2) w części pisemnej - w czasie egzaminu.
e. Jeśli uczeń "nie zaliczy" poziomu podstawowego, a dobrze rozwiąże część rozszerzoną - nie zda matury
f. Informację o pomocach, z których mogą korzystać zdający w części pisemnej egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów, dyrektor Komisji Centralnej zamieszcza na stronie internetowej Komisji Centralnej, nie później niż na 2 miesiące przed terminem części pisemnej egzaminu maturalnego.
g. Nie przewiduje się zwolnień z egzaminu maturalnego z języka obcego na podstawie certyfikatów językowych.
h. Część ustna egzaminu zdawana jest przed częścią pisemną.
i. Żadnego przedmiotu nie trzeba zdawać na poziomie rozszerzonym; uczeń, który spróbuje i dostanie nawet 0 punktów, zda maturę, ale informacja o próbie i jej wynik będzie umieszczona na świadectwie

5. EGZAMIN MATURALNY

CZĘŚĆ USTNA (A, E) - j. polski, j. mniejszości narodowej lub grupy etnicznej
- trwa około 25 minut i składa się z dwóch części: 
1) prezentacji tematu wybranego z listy tematów (około15 minut), przy czym projekcja filmu lub odtworzenie nagranej wypowiedzi lub muzyki może trwać do 5 minut,
2) rozmowy zdającego z egzaminującym, która jest związana z prezentowanym tematem.
- w części przeznaczonej na prezentację tematu nie przerywa się wypowiedzi zdającemu.
- szkoła zapewnia sprzęt niezbędny do wykorzystania materiałów pomocniczych dostarczonych przez zdającego do prezentacji tematu. 

CZĘŚĆ USTNA (B) - j. obcy nowożytny (poziom P)
- trwa około 10 minut.
- zdający losuje zestaw zadań i na zapoznanie się z jego treścią ma około 5 minut, których nie wlicza się do czasu trwania egzaminu.
- egzamin składa się z dwóch części:
1) część pierwsza polega na przeprowadzeniu trzech rozmów sterowanych, symulujących autentyczne sytuacje komunikacyjne; rozmowę przeprowadza zdający z egzaminującym, który przyjmuje jedną z ról, 
2) część druga polega na opisaniu otrzymanej ilustracji i odpowiedzi na dwa pytania zadane przez egzaminującego, związane z tą ilustracją.

CZĘŚĆ USTNA (B, D) - j. obcy nowożytny (poziom R)
- trwa około 15 minut.
- zdający losuje zestaw zadań i na zapoznanie się z jego treścią ma około 15 minut, których nie wlicza się do czasu trwania egzaminu.
- egzamin składa się z dwóch części:
1) część pierwsza polega na przeprowadzeniu rozmowy egzaminującego ze zdającym na podstawie materiału stymulującego zawartego w zestawie zadań,
2) część druga polega na prezentacji przez zdającego jednego z dwóch tematów zawartych w zestawie zadań i dyskusji z egzaminującym na zaprezentowany temat.
- zdający podczas przygotowywania się do egzaminu i w czasie jego trwania nie może korzystać z żadnych słowników (P,R).

CZĘŚĆ USTNA (C) - j. obcy nowożytny będący drugim językiem nauczania w szkołach lub oddziałach dwujęzycznych (jeden poziom)
- trwa około 20 minut i polega na rozmowie zdającego z egzaminującym na tematy związane z przeczytanym tekstem.
- zdający losuje tekst i na zapoznanie się z jego treścią ma około 10 minut, których nie wlicza się do czasu trwania egzaminu. 
- zdający podczas przygotowywania się do egzaminu i w czasie jego trwania nie może korzystać z żadnych słowników. 

CZĘŚĆ USTNA - wyniki
- zdający zdał egzamin maturalny w części ustnej, jeżeli z każdego z przedmiotów zdawanych jako obowiązkowe otrzymał co najmniej 30% punktów możliwych do uzyskania z egzaminu z danego przedmiotu.
- Wyniki części ustnej egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów ustalają przedmiotowe zespoły egzaminacyjne. 
- niezdanie egzaminu maturalnego z przedmiotu lub przedmiotów w części ustnej nie stanowi przeszkody w zdawaniu egzaminu maturalnego w części pisemnej.

CZĘŚĆ PISEMNA (F) - j. polski, j. mniejszości narodowych
- poziom P - polega na rozwiązaniu testu sprawdzającego rozumienie czytanego tekstu nieliterackiego i umiejętności pisania tekstu własnego związanego z tekstem literackim zawartym w arkuszu egzaminacyjnym
- poziom R - polega na sprawdzeniu umiejętności pisania tekstu własnego związanego z zawartym w arkuszu egzaminacyjnym tekstem literackim nieujętym w podstawie programowej danego przedmiotu

CZĘŚĆ PISEMNA (G) - j. obcy nowożytny
- egzamin na poziomie podstawowym trwa 120 minut, z czego 20 minut zajmuje praca z nagranym tekstem, i polega na sprawdzeniu umiejętności rozumienia ze słuchu, rozumienia tekstu czytanego oraz pisania prostych tekstów użytkowych.
- egzamin na poziomie rozszerzonym trwa 300 minut i składa się z trzech części:
1) część pierwsza trwa 120 minut, (j.w.), 
2) część druga trwa 70 minut, z czego 25 minut zajmuje praca z nagranym tekstem, i polega na sprawdzeniu umiejętności rozumienia ze słuchu, rozumienia tekstu czytanego oraz rozpoznawania struktur leksykalno - gramatycznych, 
3) część trzecia trwa 110 minut i polega na sprawdzeniu umiejętności formułowania wypowiedzi pisemnej i stosowania struktur leksykalno-gramatycznych.
- w czasie trwania egzaminu zdający nie może korzystać z żadnych słowników.
- egzamin maturalny z języka obcego nowożytnego jako przedmiotu obowiązkowego lub jako przedmiotu dodatkowego, zarówno w części ustnej jak i części pisemnej, jest zdawany z tego samego języka.
- egzamin maturalny z języka obcego nowożytnego jako przedmiotu obowiązkowego i jako przedmiotu dodatkowego nie może być zdawany z tego samego języka.
- egzamin maturalny z języka grupy etnicznej jako przedmiotu dodatkowego, może być zdawany w części ustnej albo w części pisemnej, albo w obu tych częściach.

CZĘŚĆ PISEMNA (I) - język obcy nowożytny będący drugim językiem nauczania w szkołach lub oddziałach dwujęzycznych (jeden poziom)
- egzamin trwa 240 minut i składa się z dwóch części: 
1) część pierwsza trwa 90 minut, z czego 30 minut zajmuje praca z nagranym tekstem, i polega na sprawdzeniu umiejętności rozumienia ze słuchu oraz formułowania wypowiedzi pisemnej nawiązującej tematycznie do jednego z wysłuchanych tekstów,
2) część druga trwa 150 minut i polega na sprawdzeniu umiejętności rozumienia tekstu czytanego i formułowania wypowiedzi pisemnej na podstawie przeczytanego tekstu.
- w czasie trwania egzaminu zdający nie może korzystać z żadnych słowników.

CZĘŚĆ PISEMNA (H) - historia, wos, historia muzyki, historia sztuki, wiedza o tańcu
- poziom P - polega na rozwiązaniu testu, obejmującego cały zakres wymagań egzaminacyjnych
- poziom R - polega na sprawdzeniu umiejętności pracy z materiałem źródłowym, interpretowania oraz syntetyzowania, a także sprawności formułowania wypowiedzi pisemnej

CZĘŚĆ PISEMNA (H) - biologia, chemia, fizyka
- poziom P - polega na rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych sprawdzających wiedzę i umiejętność zastosowania tej wiedzy w praktyce; zadania egzaminacyjne obejmują cały zakres wymagań egzaminacyjnych
- poziom R - polega na rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych sprawdzających umiejętność zastosowania poznanych metod do rozwiązywania problemów dotyczących treści obejmujących cały zakres wymagań egzaminacyjnych 

CZĘŚĆ PISEMNA (H) - geografia
- poziom P - rozwiązaniu zadań na podstawie barwnej, szczegółowej mapy i innych pomocniczych materiałów źródłowych, zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, obejmujących cały zakres wymagań egzaminacyjnych
- poziom R - rozwiązaniu zadań z wykorzystaniem różnorodnych materiałów źródłowych, z uwzględnieniem różnych skal przestrzennych

CZĘŚĆ PISEMNA (H) - matematyka
- poziom P - rozwiązaniu zestawu zadań egzaminacyjnych zawierającego zadania sprawdzające rozumienie pojęć i umiejętność ich zastosowania w życiu codziennym oraz zadania o charakterze problemowym 
- poziom R - rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych wymagających rozwiązania problemów matematycznych 

CZĘŚĆ PISEMNA w szkołach lub oddziałach dwujęzycznych - absolwenci szkół lub oddziałów z językiem nauczania mniejszości narodowej lub grupy etnicznej, jako językiem wykładowym, oraz absolwenci szkół lub oddziałów dwujęzycznych mogą zdawać na egzaminie maturalnym przedmioty w języku polskim lub - z wyjątkiem języka polskiego oraz treści dotyczących historii Polski i geografii Polski - odpowiednio w języku danej mniejszości narodowej lub grupy etnicznej albo w danym języku obcym, będącym drugim językiem nauczania. Wyboru języka, w którym będzie zdawany przedmiot, absolwent dokonuje w deklaracji.

- poziom P - egzamin na poziomie podstawowym składa się z dwóch części:
1) część pierwsza jest zdawana w języku polskim, zgodnie z opisem egzaminu z danego przedmiotu na poziomie podstawowym,
2) część druga jest zdawana w drugim języku nauczania, trwa 80 minut i polega na
rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych z zakresu treści realizowanych w danym przedmiocie
w drugim języku nauczania, zgodnie z odrębnymi przepisami. 
- poziom R - egzamin na poziomie rozszerzonym składa się z trzech części:
1) część pierwsza i druga jest zdawana w języku polskim zgodnie z opisem egzaminu z danego przedmiotu na poziomie rozszerzonym, 
2) część trzecia jest zdawana w drugim języku nauczania, trwa 80 minut i polega na rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych z zakresu treści realizowanych w danym przedmiocie w drugim języku nauczania, zgodnie z odrębnymi przepisami (podstawa programowa - cz.2.).

CZĘŚĆ PISEMNA (J) - przedmioty dodatkowe - tylko poziom R - j. grecki i kultura antyczna, j. łaciński i kultura antyczna, język grupy etnicznej; 
Egzamin, w czasie którego zdający może korzystać odpowiednio ze słownika grecko - polskiego lub łacińsko - polskiego oraz atlasu historycznego albo słownika językowego właściwego dla zdawanego języka grupy etnicznej składa się z dwóch części:
cz. I - polega na napisaniu w języku polskim krótkiej wypowiedzi na określony temat, z wykorzystaniem materiału tekstowego oraz ilustracyjnego zawartego w arkuszu egzaminacyjnym
cz. II - polega na rozwiązaniu testu leksykalno - gramatycznego i testu na zrozumienie tekstu oraz na przetłumaczeniu tekstu oryginalnego na język polski

CZĘŚĆ PISEMNA (J) - przedmioty dodatkowe - tylko poziom R - informatyka
Egzamin, składa się z dwóch części:
cz. I - rozwiązaniu zadań bez korzystania z komputera 
cz. II - rozwiązaniu zadań przy użyciu komputera (w czasie trwania części drugiej egzaminu zdający pracuje przy wydzielonym stanowisku komputerowym i może korzystać z programów oraz danych zapisanych na dysku twardym i na dyskach CD-ROM, stanowiących wyposażenie stanowiska. Niedozwolony jest bezpośredni dostęp do sieci oraz zasobów Internetu) 

CZĘŚĆ PISEMNA - wyniki
1. wyniki części pisemnej egzaminu maturalnego wyrażane są w skali procentowej.
2. zdający zdał egzamin maturalny w części pisemnej, jeżeli z każdego z przedmiotów zdawanych jako obowiązkowe na poziomie podstawowym otrzymał co najmniej 30% punktów możliwych do uzyskania z danego przedmiotu.
3. wyniki części pisemnej egzaminu maturalnego z przedmiotów obowiązkowych zdawanych na poziomie rozszerzonym oraz z przedmiotów dodatkowych nie mają wpływu na zdanie egzaminu maturalnego w tej części; wyniki egzaminów z przedmiotów dodatkowych odnotowuje się na świadectwie dojrzałości. 

POZYTYWNY WYNIK MATURY: 
Zdający zdał egzamin maturalny jeżeli zdał egzamin w części ustnej i w części pisemnej


6. PONOWNE PRZYSTĄPIENIE DO EGZAMINU
a) przed upływem 5 lat od daty pierwszego egzaminu w sesjach zimowych i letnich możliwe w przypadkach gdy:
- zdający nie zdał egzaminu z określonego przedmiotu (przedmiotów), w części ustnej lub pisemnej, albo przerwał egzamin
- zdający jest niezadowolony z wyniku egzaminu
wówczas:
- może ponownie przystąpić do części ustnej lub pisemnej egzaminu z tych przedmiotów
- może wybrać nowy przedmiot obowiązkowy
- może zdać przedmioty dodatkowe
b) po upływie 5 lat od daty pierwszego egzaminu maturalnego absolwent zdaje egzamin maturalny w pełnym zakresie. 

7. ZWOLNIENIA Z EGZAMINU
z egzaminu maturalnego z danego przedmiotu mogą być zwolnieni laureaci i finaliści olimpiad przedmiotowych także wtedy, gdy przedmiot nie był objęty szkolnym planem nauczania danej szkoły.


8. PRZYPADKI SZCZEGÓLNE.
a) absolwenci z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi lub ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się:
- mają prawo przystąpić do egzaminu maturalnego w warunkach i formie dostosowanych do indywidualnych potrzeb psychofizycznych absolwenta, na podstawie opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej, albo niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym niepublicznej poradni specjalistycznej, spełniającej określone warunki.
- opinia powinna być wydana przez poradnię nie wcześniej niż na 2 lata przed terminem egzaminu maturalnego i nie później niż do końca września roku szkolnego, w którym odbywa się egzamin maturalny.
- dostosowanie warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego do potrzeb absolwenta polega na zastosowaniu odpowiedniego rodzaju alfabetu lub wielkości czcionki użytej do druku arkusza egzaminacyjnego lub stworzeniu warunków zdawania egzaminu maturalnego odpowiednich ze względu na rodzaj i stopień niepełnosprawności lub chorobę zdającego.
- nie przygotowuje się odrębnych zestawów egzaminacyjnych, z wyjątkiem absolwentów niesłyszących, zdających egzamin maturalny z języka polskiego, historii, wiedzy o społeczeństwie i języków obcych nowożytnych.
- dyrektor CKE opracowuje szczegółową informację o sposobie dostosowania warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego do potrzeb absolwentów, i podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej Komisji Centralnej, nie później niż na 12 miesięcy przed terminem egzaminu maturalnego.
- za dostosowanie warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego do potrzeb absolwentów, odpowiada przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego. 
b) absolwenci chorzy lub niesprawni czasowo: 
- na podstawie zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia, mogą przystąpić do egzaminu maturalnego w warunkach i formie odpowiednich ze względu na ich stan zdrowia.

9. DECYZJE PODEJMOWANE PRZEZ ABITURIENTA, CZYLI - DEKLARACJA ZDAJĄCEGO
a) dotyczą wyboru: 
1) przedmiotów zdawanych na egzaminie maturalnym, w tym języka lub języków, z określeniem przedmiotów zdawanych jako obowiązkowe i dodatkowe,
2) poziomu egzaminu maturalnego w części ustnej z języka obcego nowożytnego zdawanego jako przedmiot obowiązkowy,
3) tematu z języka polskiego i języka mniejszości narodowej lub grupy etnicznej w części ustnej egzaminu maturalnego, wybranego z list tematów,
4) środowiska komputerowego, programów użytkowych oraz języka programowania - w przypadku zdających egzamin maturalny z informatyki; 
5) języka, w którym ma być zdawany egzamin maturalny w części pisemnej z danego przedmiotu lub przedmiotów - w przypadku absolwentów szkół lub oddziałów z językiem nauczania mniejszości narodowej, grupy etnicznej oraz absolwentów szkół lub oddziałów dwujęzycznych.
b) warunki zmiany 
1) zdający może dokonać zmian w deklaracji, jeżeli nie narusza to harmonogramu przeprowadzania egzaminu maturalnego, nie później jednak niż na 2 miesiące przed terminem części pisemnej egzaminu maturalnego. 
2) w przypadku gdy zmiany w deklaracji, nie naruszają harmonogramu przeprowadzania egzaminu maturalnego i nie powodują zmiany liczby arkuszy egzaminacyjnych do przeprowadzenia egzaminu maturalnego w danej szkole, zdający może dokonać zmian w deklaracji, nie później niż na 2 tygodnie przed terminem części pisemnej egzaminu maturalnego. 
3) o dokonanych przez zdającego zmianach w deklaracji, przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego niezwłocznie powiadamia dyrektora komisji okręgowej

Materiał na konferencje metodyczne w sierpniu 2004 - wg stanu prawnego na 30.06.04 - przygotował: Józef Paszuk, konsultant W-M ODN w Olsztynie [W pliku -doc ]